گلوتاتیون

آیا می دانید گلوتاتیون چیست؟ با ما در ادامه مقاله همراه باشید تا با خواص این آنتی اکسیدان قوی و ضد سرطان، بیشتر آشنا شوید. می خواهیم برایتان داستان شهری را تعریف کنیم که هرروز، هدف حمله تروریستی قرار می گیرد. تعداد تروریست هایی که به این شهر حمله می کنند، آن قدر زیاد است که اگر هر کدام از آن ها تنها یک بار موفق به عملی کردن نقشه شوم خود شوند، زندگی مردم به کلی از جریان می افتد.

اما با این حال، اکثر اوقات در این شهر شلوغ، آب هم از آب تکان نمی خورد و اغلب حمله ها دفع می شوند. چطور چنین چیزی ممکن است؟ واقعیت این است که شهر داستان ما، در هر خانه اش یک پلیس تا دندان مسلح دارد!

اگر این سوال برایتان پیش آمده که راجع به کدام شهر صحبت می کنیم، باید بگوییم که شهر داستان ما، در واقع همان بدن شماست؛ تروریست ها نیز، ترکیباتی موسوم به رادیکال های آزاد هستند و آنتی اکسیدان ها، همان پلیس های فداکاری هستند که مدام در سلول های شما نگهبانی می دهند. رادیکال های آزاد، ترکیباتی بسیار فعال هستند که به اجزای مختلف سلول های بدن حمله می کنند و حیات سلول را به خطر می اندازند. آنتی اکسیدان ها، با رادیکال های آزاد مقابله، و تهدید آن ها را خنثی می کنند. یکی از آنتی اکسیدان های مهم و قدرتمند بدن، گلوتاتیون است. ما در این مقاله، به معرفی این ترکیب و خواص آن می پردازیم.

گلوتاتیون چیست؟

گلوتاتیون، آنتی اکسیدانی قدرتمند است که در سلول های بدن وجود دارد. بدن، اغلب آنتی اکسیدان ها را از غذا دریافت می کند، اما می تواند گلوتاتیون را تولید کند. گلوتاتیون، از ترکیب سه آمینواسید «گلوتامات»، «گلیسین» و «سیستئین» تولید می شود.

این آنتی اکسیدان، علاوه بر مبارزه با رادیکال های آزاد، نقش مهمی در اغلب واکنش های شیمیایی بدن نیز ایفا می کند.

خواص گلوتاتیون

۱. کاهش استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو زمانی اتفاق می افتد که تعادل بین تولید رادیکال های آزاد و توانایی بدن در خنثی سازی آن ها به هم می ریزد. استرس های شدید اکسیداتیو، زمینه ساز بیماری های مختلفی از جمله دیابت، سرطان و روماتیسم مفصلی هستند. گلوتاتیون، با کاهش شدت استرس های اکسیداتیو، خطر ابتلا به این بیماری ها را نیز کاهش می دهد.

مطالعات علمی معتبر نشان می دهند که کمبود گلوتاتیون در بدن، باعث افزایش شدت استرس های اکسیداتیو و در نتیجه، افزایش خطر ابتلا به سرطان می شود. این در حالی است که با افزایش گلوتاتیون بدن، مقاومت سلول ها به استرس اکسیداتیو نیز افزایش و خطر ابتلا به سرطان، کاهش می یابد.

۲. کاهش آسیب های سلولی ناشی از اختلال کبد چرب الکلی و غیر الکلی

کمبود آنتی اکسیدان ها، به خصوص گلوتاتیون، می تواند باعث افزایش نرخ مرگ و میر سلولی در کبد، و در نتیجه، بروز اختلال کبد چرب شود. این اختلال، ممکن است هم در افرادی که سوء مصرف الکل دارند بروز کند و هم در افرادی که الکل مصرف نمی کنند. گلوتاتیون، میزان پروتئین، آنزیم‌ها و «بیلیروبین» موجود در خون افراد مبتلا به اختلال کبد چرب را تنظیم می کند. همچنین، مطالعات علمی نشان می دهند که تزریق وریدی گلوتاتیون، عارضه کبد چرب را بهبود می بخشد و به ترمیم کبد کمک می کند.

۳. بهبود مقاومت به انسولین در افراد مسن

با بالا رفتن سن، تولید گلوتاتیون در بدن نیز کاهش می یابد. طبق نتایج مطالعاتی که نقش گلوتاتیون را در کنترل وزن و مقاومت به انسولین بررسی کرده اند، کمبود این آنتی اکسیدان، منجر به کاهش چربی سوزی و افزایش انباشت چربی در بدن می شود.

اضافه کردن آمینواسیدهای سیستئین و گلیسین به رژیم غذایی افراد مسن، تولید گلوتاتیون در بدن آن ها را افزایش می دهد و باعث بهبود وضعیت چربی سوزی و عارضه مقاومت به انسولین می شود.

۴. افزایش تحرک در افراد مبتلا به بیماری سرخرگ محیطی یا تصلب شرایین

طی این بیماری، سرخرگ های محیطی، به خصوص در ناحیه پا، مسدود می شوند. مطالعات علمی نشان می دهند که تزریق وریدی گلوتاتیون، وضعیت گردش خون افراد مبتلا به این بیماری را بهبود می بخشد و به آن ها کمک می کند تا بتوانند بدون درد، مسافت های طولانی تری را راه بروند.

۵. بهبود علائم بیماری پارکینسون

بیماری پارکینسون، دستگاه عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث بروز علائمی از قبیل لرزش می شود. مطالعات علمی نشان می دهند که تزریق وریدی گلوتاتیون، می تواند لرزش ها و خشکی حرکات را تا حدی بهبود ببخشد. البته برای تایید این یافته ها، به مطالعات بیشتری نیاز است.

۶. کمک به مبارزه با بیماری های خود ایمنی

التهاب مزمنی که بر اثر بیماری های خود ایمنی، از جمله روماتیسم مفصلی، سلیاک و لوپوس در بدن ایجاد می شود، می تواند افزایش استرس اکسیداتیو را در پی داشته باشد. گلوتاتیون، با تنظیم پاسخ های ایمنی بدن، می تواند استرس اکسیداتیو را کاهش دهد. بیماری های خود ایمنی، به اجزای مختلف سلول حمله می کنند، در حالی که گلوتاتیون، با از بین بردن رادیکال های آزاد، از این اجزای سلولی محافظت می کند.

۷. کاهش آسیب های اکسیداتیو در کودکان مبتلا به اوتیسم

مطالعات نشان می دهند که در مغز کودکان مبتلا به اوتیسم، گلوتاتیون کمتر و آسیب های اکسیداتیو بیشتری مشاهده می شود. این کمبود گلوتاتیون، سیستم عصبی کودکان مبتلا به اوتیسم را نسبت به رادیکال های آزاد نیز آسیب پذیر تر می کند؛ بنابراین، افزایش گلوتاتیون بدن، می تواند باعث کاهش آسیب های عصبی اکسیداتیو در کودکان مبتلا به اوتیسم شود.

۸. کاهش اثرات سوء دیابت کنترل نشده

افزایش طولانی مدت قند خون، با کاهش گلوتاتیون همراه است و می تواند منجر به استرس های اکسیداتیو و آسیب های بافتی شود. مطالعات نشان می دهند که افزودن آمینواسیدهای گلیسین و سیستئین به رژیم غذایی، علیرغم عدم کاهش قند خون، باعث افزایش تولید گلوتاتیون در بدن و درنتیجه، کاهش استرس اکسیداتیو و آسیب های بافتی در افراد مبتلا به دیابت کنترل نشده می شود.

۹. بهبود علائم بیماری های تنفسی

استیل سیستئین، دارویی است که جهت بهبود علائم بیماری هایی از قبیل آسم و سیستیک فیبروزیس تجویز می شود. اسپری این دارو، لایه مخاطی ریه را نازک تر، و تنفس را تسهیل می کند. همچنین، این دارو می تواند  التهاب را نیز کاهش دهد. استیل سیستئین، در واقع از مشتقات گلوتاتیون است.

کمبود گلوتاتیون و جبران آن

گلوتاتیون بدن، می تواند به دلالی مختلفی کاهش یابد. از دلایل کاهش گلوتاتیون در بدن، می توان به تغذیه نامناسب، بیماری های مزمن، عفونت ها، استرس مداوم و افزایش سن اشاره کرد.

گلوتاتیون، منابع غذایی مختلفی دارد؛ البته، پختن و پاستوریزه کردن غذاها، گلوتاتیون موجود در آن ها را کاهش می دهد. حداکثر میزان گلوتاتیون را می توان در غذاهایی از قبیل گوشت خام یا گوشتی که به میزان بسیار کم پخته شده باشد، لبنیات پاستوریزه نشده و برخی سبزیجات و میوه های تازه چیده شده مثل آووکادو یافت. گلوتاتیون، سرشار از مولکول های گوگرد دار است و به همین دلیل، غذاهای حاوی گوگرد به افزایش تولید طبیعی گلوتاتیون در بدن کمک می کنند. برخی از این غذاها عبارتند از:

  • سبزیجات خانواده کلم، مثل بروکلی، گل کلم و جوانه بروکسل
  • سبزیجات خانواده آلیوم از قبیل سیر و پیاز
  • تخم مرغ
  • مغزیجات
  • حبوبات
  • پروتئین گوشت، مثل ماهی و مرغ

سایر خوراکی ها و سبزیجاتی که می توانند تولید طبیعی گلوتاتیون را در بدن افزایش دهند عبارتند از:

  • گیاه خار مریم
  • بذر کتان
  • جلبک دریایی گوسو
  • پروتئین وی

یکی دیگر از راه های جبران کمبود گلوتاتیون در بدن، مصرف مکمل های گلوتاتیون است. این مکمل ها را می توان از طریق تزریق وریدی یا موضعی، و یا به صورت استنشاقی دریافت کرد. به علاوه، می توان از کپسول های خوراکی گلوتاتیون نیز استفاده کرد، اما باید در نظر داشت که در برخی موقعیت ها، به خصوص بیماری ها، تزریق وریدی گلوتاتیون موثرتر از مصرف خوراکی آن است.

کم خوابی نیز می تواند باعث کاهش تولید گلوتاتیون در بدن شود. استراحت کافی و منظم، می تواند تولید طبیعی گلوتاتیون را در بدن افزایش دهد.

عوارض مصرف مکمل های گلوتاتیون

رژیم های غذایی پر گلوتاتیون، معمولا برای بدن بی خطرند، اما مصرف مکمل های گلوتاتیون، برای همه توصیه نمی شود.  بهتر است قبل از مصرف این مکمل ها، با پزشک مشورت کنید. برخی عوارض جانبی مصرف مکمل های گلوتاتیون عبارتند از:

  • دردهای شکمی
  • نفخ
  • دشواری تنفس به علت تنگی مجاری هوایی
  • واکنش های آلرژیک، مثل خارش

گلوتاتیون، آنتی اکسیدانی قدرتمند است که در سلول های بدن یافت می شود. گلوتاتیون بدن، می تواند بر اثر استرس  یا افزایش سن کاهش یابد. افزایش میزان این آنتی اکسیدان در بدن، استرس اکسیداتیو را کاهش می دهد و به سلامت عمومی کمک می کند.

بیشتر بخوانیم! 

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید