آیا می دانید عدس چه فوایدی دارد؟ ما در این مقاله می خواهیم شما را با ۱۲ خاصیت این خوراکی سرشار از پروتئین آشنا کنیم. گول ظاهر ساده و اندازه کوچکش را نخورید؛ عدس بسیار مغذی است و فواید بی شماری برای بدنتان دارد. این دانه خوراکی، محبوب تمام دل هاست. آشپزها آن را به خاطر طعم نامحسوسش دوست دارند و می توانند آن را به هر غذایی که دوست دارند اضافه کنند. متخصصین تغذیه آن را به خاطر مواد مغذی فراوانش می ستایند و افرادی که سلیاک دارند از خوردن آن استقبال می کنند. زیرا عدس گلوتن ندارد. حتی اگر عضو هیچ کدام از این سه دسته نیز نباشید، عدس همچنان می تواند شما را از خواص مفیدش بهره مند کند. با ما همراه باشید تا مروری بر این خاصیت ها داشته باشیم.

عدس، خوراکی همه کاره

 

عدس نوعی دانه خوراکی است که به خانواده حبوبات تعلق دارد. این دانه اغلب از دو حبه تشکیل می شود که درون یک پوسته قرار دارند. این دانه مغذی یکی از قدیمی ترین خوراکی های شناخته شده است و قدمت مصرف آن به بیش از ۹ هزار سال پیش بر می گردد.

عدس را می توان پوست گرفت و یا با پوستش مصرف کرد. پوسته عدس بالاترین میزان فیبر خوراکی را دارد. با روی کار آمدن آسیاب ها، کم کم رسم بر این شد که پوسته عدس را از آن جدا کنند و به این ترتیب، فیبر خوراکی زیاد آن از میان رفت. عدس انواع مختلفی دارد، اما عدس های سبز، قرمز، سیاه و قهوه ای معروف تر و رایج ترند.

عدس سرشار از پروتئین است و می تواند آمینواسیدهایی مثل لایزین و ایزولوسین را که در دسته آمینواسیدهای ضروری قرار می گیرند برای بدنتان تأمین کند. این دانه خوراکی، همچنین، منبعی غنی از ویتامین ها و مواد معدنی مختلف هم هست. عدس در آشپزی کشورهای آسیایی، به خصوص هند، محبوبیت بیشتری دارد. این دانه مغذی، به واسطه پروتئین زیادش، جایگزین مناسبی برای گوشت به شمار می رود و به همین دلیل بین گیاهخواران نیز محبوب است.

برای این که بیشترین بهره را از خواص مفید عدس ببرید، بهتر است اجازه دهید جوانه بزند و سپس آن را مصرف کنید. عدسی که جوانه می زند سرشار از آمینواسیدهای متیونین و سیستئين است. این دو آمینواسید نقش های بسیار مهمی در عضله سازی و تقویت بدن ایفا می کنند. متیونین یک آمینواسید ضروری است که بدن آن را از غذاهایی که می خورید به دست می آورد. سیستئین اما آمینواسیدی غیر ضروری است و بدن می تواند آن را تولید کند.

ارزش غذایی عدس

 

عدس بین خوراکی های گیاهی بالاترین میزان پروتئین را دارد. مقدار پروتئین موجود در این دانه مغذی به ۳۵ درصد می رسد. مقداری که قابل مقایسه با پروتئین موجود در گوشت قرمز، گوشت پرندگان، ماهی و محصولات لبنی است. در هر ۱۰۰ گرم عدس خام، ۱۵ تا ۲۵ گرم کربوهیدرات هم وجود دارد. این خوراکی، همچنین، کالری کمی دارد و منبعی غنی از فیبرهای خوراکی است. مولیبدنوم، فولات، تریپتوفان، منگنز، آهن، فسفر، مس، ویتامین B۱ و پتاسیم نیز سایر مواد مغذی موجود در عدس هستند.

ترکیبات فنولی و شیمیایی مختلفی در عدس وجود دارند که برای بدن مفیدند، اما هنوز مشخص نیست که این ترکیبات چطور به بدن سود می رسانند. عدس اغلب با گوشت قرمز مقایسه می شود و بسیاری از افراد بر این باورند که گوشت قرمز منبع بهتری برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن است؛ زیرا عدس، بر خلاف گوشت قرمز، فاقد برخی از آمینواسیدهاست، اما از آن طرف، چربی کمتری نیز نسبت به گوشت قرمز دارد.

خواص عدس برای سلامتی

همان طور که پیش تر هم اشاره کردیم، عدس سرشار از پروتئين، مواد معدنی و ویتامین است و فواید بسیاری برای سلامتی دارد. ۱۲ خاصیت این خوراکی پر پروتئین عبارت است از:

۱. عضله سازی را تسریع می کند.

اندام ها و عضلات بدن برای رشد و ترمیم به پروتئین وابسته اند و به جریان ثابتی از آمینواسیدها نیاز دارند. عدس، به خصوص عدسی که جوانه زده باشد، تمام آمینواسیدهای ضروری مورد نیاز بدن را برای رشد و تقویت ماهیچه ها در خود دارد و به عضله سازی و بهبود عملکرد کلی بدن کمک می کند.

۲. به کنترل دیابت کمک می کند.

حبوبات، در مقایسه با سایر خوراکی ها، از غنی ترین منابع غذایی فیبرهای خوراکی به شمار می روند. عدس، لوبیا و نخود از اعضای خانواده حبوبات هستند. عدس، به لطف فیبرهای خوراکی خود، می تواند به کنترل قند خون کمک کند.  فیبرهای خوراکی موجود در عدس، همچنین، سرعت جذب مواد غذایی در دستگاه گوارش و ورود آن ها به خون را کاهش می دهند و در نتیجه، کمک می کنند تا قند خون ثابت بماند.

۳. به هضم غذا کمک می کند.

 

همان طور که گفتیم، عدس سرشار از فیبرهای خوراکی است و به همین دلیل هم هست که می تواند به گوارش کمک کند. فیبرهای خوراکی به حرکات روده ای و در نتیجه، برطرف کردن یبوست نیز کمک می کنند. مصرف عدس می تواند باعث ایجاد نفخ و تجمع گاز در شکم شود. برای جلوگیری از نفخ، بهتر است عدس را بخیسانید یا آن را پس از جوانه زدن مصرف کنید.

۴. برای قلب مفید است.

عدس بسیار کم چرب است و می تواند بدون وارد کردن چربی های اضافی به بدنتان، پروتئين مورد نیازتان را تأمین کند. برای مقایسه، گوشت قرمز را در نظر بگیرید که علاوه بر پروتئین، می تواند چربی زیادی نیز داشته باشد و سلامت قلبتان را به خطر بیندازد. علاوه بر این ها، عدس حاوی منیزیم و پتاسیم نیز هست. این مواد معنی به شل شدن عضلات قلبی و عروقی کمک می کنند و فشار خون را کاهش می دهند. بالا بودن فشار خون یکی از مهم ترین عوامل زمینه ساز ابتلا به بیماری های قلب و عروق است.

۵. از سخت شدن شریان ها جلوگیری می کند.

هنگامی که رسوبات چربی و سایر مواد در سرخرگ ها جمع می شوند، مجرای آن ها تنگ، دیواره آن ها سخت و عبور خون از آن ها دشوار می شود. به این عارضه، تصلب شرایین یا آترواسکلروز می گویند. عدس حاوی آنتی اکسیدان هایی است که از سخت شدن شریان ها و بروز آترواسکلروز جلوگیری می کند. آنتی اکسیدان های موجود در این خوراکی سرشار از پروتئين، همچنین، می توانند با خنثی کردن رادیکال های آزاد از آسیب دیدن سلول ها و ژن ها جلوگیری کنند.

۶. ضد سرطان است.

لکتین یک پروتئین گیاهی است که در بادام زمینی، نخود، لوبیای سویا، گندم و عدس یافت می شود. پژوهش ها نشان می دهند که لکتین می تواند باعث مرگ و از بین رفتن سلول های سرطانی شود و در نتیجه، مصرف آن برای کنترل پیشرفت سرطان مفید است.

۷. منبعی غنی از فولیک اسید است.

عدس سرشار از ویتامین های گروه B، مثل فولات یا فولیک اسید است. خانم های باردار می توانند با مصرف فولیک اسید از بروز نقص های مادرزادی در جنین جلوگیری کنند. پژوهش ها نشان می دهند که کمبود فولیک اسید در بدن مادر، احتمال بروز ناهنجاری در لوله عصبی جنین را افزیش می دهد. فولات موجود در عدس، همچنین، به تولید گلبول های قرمز خون کمک می کند و برای تنظیم فشار خون نیز مفید است.

۸. به کنترل وزن کمک می کند.

پژوهش ها نشان می دهند که مصرف منظم عدس می تواند به شما کمک کند تا وزنتان را کنترل کنید. پروتئين فراوان  عدس و همچنین فیبرهای خوراکی موجود در این خوراکی مغذی، شما را برای مدت طولانی تری سیر نگه می دارند و مانع از این می شوند که پرخوری کنید. همین باعث می شود که راحت بتوانید تغذیه و در نتیجه، وزنتان را کنترل کنید.

۹. عملکرد سیستم عصبی را بهبود می بخشد.

در گذشته، باور بر این بود که ویتامین ها و مواد معدنی موجود در غذاها نقش مهمی در عملکرد مغز ندارند، اما پژوهش های علمی نشان داده اند که این مواد برای عملکرد طبیعی سیستم عصبی ضروری اند. ویتامین ها و مواد معدنی موجود در عدس نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

۱۰. سرشار از آهن است.

عدس منبعی غنی از آهن است و خوردن تنها یک فنجان (۲۰۰ گرم) از آن می تواند ۳۶ درصد از نیاز روزانه بدنتان را به آهن برطرف کند. آهن فواید مختلفی برای بدن دارد. یکی از مهم ترین نقش های آهن، کمک به تولید هموگلوبین است؛ پروتئینی که گلبول های قرمز خون به کمک آن اکسیژن را انتقال می دهند.

۱۱. به تنظیم الکترولیت های بدن کمک می کند.

پتاسیم یکی از مواد معدنی موجود در عدس است. بسیاری از بیماری هایی که ریشه در به هم ریختن تعادل الکترولیت های بدن دارند، بر اثر کاهش پتاسیم و افزایش سدیم ایجاد می شوند و مصرف عدس می تواند از ابتلا به چنین بیماری هایی جلوگیری کند. پتاسیم، همچنین، برای عملکرد طبیعی قلب، مغز و کلیه ها ضروری است.

۱۲. متابولیسم را افزایش می دهد.

عدس منبعی غنی از ویتامین های مختلفی از جمله ویتامین B۳ است. این ویتامین، عملکرد دستگاه گوارش و سیستم عصبی را تقویت می کند. ویتامین B۳، همچنین، می تواند متابولیسم را بالا ببرد و با افزایش چربی سوزی، کلسترول بدن را تنظیم کند.

عوارض جانبی مصرف عدس

با این که عدس بسیار مغذی است و فواید بی شماری برای بدن دارد، مصرف آن می تواند برای بعضی ها منجر به بروز عوارض ناخوشایندی شود. برخی از عوارض مصرف این خوراکی سرشار از پروتئين عبارتند از:

-سنگ کلیه:

عدس مقدار زیادی اگزالات دارد. اگزالات یکی از ترکیباتی است که باعث تشکیل سنگ در کلیه می شود؛ بنابراین، افرادی که سنگ کلیه دارند بهتر است از مصرف عدس و سایر حبوبات حاوی اگزالات پرهیز کنند.

-ناراحتی های کلیوی:

پروتئين یکی از مهم ترین مواد مغذی مورد نیاز بدن است، اما زیاده روی در مصرف آن می تواند منجر به بروز عوارض جانبی ناخوشایندی شود. بدن به ازای هر کیلوگرم از وزن خود به ۰.۸ گرم پروتئین در روز نیاز دارد. اگر در مصرف پروتئين زیاده روی کنید، این کلیه ها هستند که باید پروتئين های اضافی را دفع کنند. همین امر کلیه ها را تحت فشار قرار می دهد و می تواند به مرور زمان به آن ها آسیب برساند.

-تجمع گاز در دستگاه گوارش:

باکتری های دستگاه گوارش، عدس را تخمیر و حجم قابل توجهی از گاز تولید می کنند. تجمع این گاز ها در دستگاه گوارش می تواند احساس ناخوشایندی برایتان ایجاد کند و گاه باعث دل درد شود. البته این گازها معمولاً دفع می شوند و عوارض آن ها موقتی است.

به طور کلی، عدس، چه قهوه ای باشد، چه زرد، قرمز یا سیاه، غذایی کم کالری، سرشار از آهن و فولات و بسیار پر پروتئين است. این خوراکی مغذی، فواید بسیاری برای بدن دارد و از بروز بیماری های قلبی جلوگیری می کند. عدس را می توانید نهایتاً ظرف نیم ساعت بپزید و یک خوراکی خوشمزه و مقوی برای خودتان درست کنید؛ پس اگر سنگ کلیه ندارید، از اضافه کردن این خوراکی سرشار از پروتئين به رژیم غذاییتان غافل نشوید.

بیشتر بخوانید!

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید