حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حساسیت به موادغذایی! عبارتی که شاید عجیب به نظر برسد ولی برای خیلی افراد، محدودیت‌های زیادی را ایجاد کرده است؛ به ‌طوری‌که، باید با بسیاری از غذاهای خوشمزه و مورد علاقه خود برای همیشه خداحافظی کنند. در این مقاله سعی داریم تعدادی از این موادغذایی حساسیت زا را به شما معرفی کنیم و بگوییم هر کدام چه نشانه هایی دارند و چگونه می توان با آن ها کنار آمد.

فرض کنید پشت میز رستوران نشسته‌اید و از خوردن سوپ لذیذی که به عنوان پیش‌غذا سرو شده‌، لذت می‌برید. ناگهان حس می‌کنید چیزی زبانتان را قلقلک می‌دهد. دست از خوردن بر‌می‌دارید. کمی زبانتان را روی سقف دهان می‌کشید اما حس خارش، برطرف نمی‌شود. کم‌کم پوستتان هم به خارش می‌افتد و کهیر می‌زند. حتی ممکن است حالت تهوع به شما دست دهد و استفراغ کنید، یا در تنفس دچار مشکل شوید. اشتهایتان کور شد، نه؟ اگر زمانی چنین تجربه‌ای داشته‌اید، احتمالا آن لحظه برای اولین بار متوجه شده‌اید که به غذای ‌به‌خصوصی حساسیت دارید.

آلرژی‌های غذایی، از شایع‌ترین انواع آلرژی‌ها هستند. هر‌ غذایی ممکن است باعث بروز پاسخ آلرژیک شود، اما حساسیت به برخی مواد غذایی چنان شایع است که آن‌ها را به عنوان غذا‌های حساسیت‌زا می‌شناسند. در این مقاله، لیستی را از غذا‌های حساسیت‌زا را برای شما تهیه کرده‌ایم و نحوه‌ کنار‌آمدن با حساسیت‌های غذایی را برای شما توضیح داده‌ایم.

حساسیت غذایی چیست؟

در ابتدا برای بررسی موادغذایی حساسیت زا و آلرژی زا می توان گفت حساسیت غذایی در واقع واکنش افراطی سیستم ایمنی بدن ما به ماده‌ای خارجی است. به این مواد خارجی که معمولا ضرری برای بدن ندارند اما سیستم ایمنی را تحریک می‌کنند، «آلرژن» می‌گویند. ذرات گرد‌و‌غبار، دانه‌های گرده گیاهان و پروتئین‌های موجود در غذا، می‌توانند به عنوان آلرژن، باعث بروز پاسخ آلرژیک شوند.

بنابراین، حساسیت‌های غذایی، زمانی بروز می‌کنند که سیستم ایمنی، برخی پروتئین‌های موجود در مواد غذایی را به عنوان عامل مهاجم شناسایی، و علیه آن‌ها «آنتی‌بادی» تولید کند. آنتی‌بادی‌ها، گروهی از پروتئین‌های خون هستند که وظیفه‌ شناسایی و مبارزه با عوامل خارجی را بر عهده دارند. اتصال پروتئین‌های غذا به آنتی‌بادی‌ها، باعث آزاد شدن «هیستامین» در بدن می‌شود. این ترکیب شیمیایی قدرتمند، پوست، لوله‌ گوارش، تنفس و قلب ‌وعروق را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث بروز علائم حساسیت می‌شود.

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حساسیت غذایی با چه نشانه‌هایی همراه است؟

از نشانه های ایجاد شده توسط موادغذایی حساسیت زا می‌توان به خارش در دهان، قرمز شدن پوست، ورم‌ کردن صورت و لب‌ها، اسهال، استفراغ و در موارد شدید‌تر، تنگی نفس و بی‌هوش شدن اشاره کرد. این نشانه‌ها، ممکن است تا ۲ ساعت بعد از خوردن غذای حساسیت‌زا نیز بروز نکنند. شدت علائم، هم به مقدار غذای که خورده‌ شده و هم به میزان حساسیت بدن به آن غذا بستگی دارد.

هر غذایی ممکن است باعث ایجاد حساسیت شود اما حساسیت‌های غذایی، اغلب توسط خوراکی‌های به‌خصوصی ایجاد می‌شوند.

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

همه آنچه باید از تاثیر کرفس در لاغری بدانیم

موادغذایی حساسیت زا کدامند؟

1. شیر گاو

شیر گاو یکی از موادغذایی حساسیت زا می باشد که یکی از شایع‌ترین حساسیت در نوزادان و کودکان خردسال است. اگر رژیم غذایی کودک، قبل از شش ماهگی، حاوی شیر گاو باشد، احتمال بروز این حساسیت بیشتر می‌شود. این حساسیت، در اغلب کودکان، پس از سه سالگی از بین می‌رود، اما گاهی تا بزرگسالی هم ادامه پیدا می‌کند.

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

نشانه‌های حساسیت به شیر گاو، معمولا بین ۵ تا ۳۰ دقیقه پس از نوشیدن آن بروز می‌کنند و تورم، خارش، کهیر و استفراغ را شامل می شوند. البته نوع دیگر این حساسیت، تنها دستگاه گوارش را درگیر می‌کند و علائمی از قبیل استفراغ، یبوست یا اسهال و التهاب دیواره معده دارد.

اگر به شیر گاو حساسیت دارید، بهتر است از مصرف آن و فرآورده‌هایش، یعنی پنیر، کره، ماست، خامه، بستنی و شیر خشک خودداری کنید. همچنین، مادران شیر‌ده نیز، در صورت بروز این حساسیت در فرزندانشان، باید شیر گاو را از رژیم غذایی خود حذف کنند.

2. تخم‌مرغ

حساسیت به تخم‌مرغ، پس از حساسیت به شیر گاو، رایج‌ترین حساسیت در کودکان است. البته، این حساسیت در بیش از نیمی از مبتلایان، تا ۱۶ سالگی از بین می‌رود. از علائم این حساسیت، می‌توان ناراحتی‌های گوارشی مثل معده‌درد، کهیر یا خارش پوستی و مشکلات تنفسی را نام برد. برای بررسی این موادغذایی حساسیت زا می توان گفت بین پروتئین‌های موجود در زرده‌ تخم‌مرغ با پروتئین‌های سفیده‌ تخم‌مرغ تفاوت‌هایی وجود دارد.

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

بنابراین، افراد ممکن است تنها به زرده تخم‌مرغ حساسیت داشته باشد و یا برعکس، فقط سفیده تخم‌مرغ باعث بروز پاسخ آلرژیک در بدن آن‌ها شود اما حساسیت به سفیده تخم‌مرغ، شایع تر است. علاوه‌ بر این، پختن تخم مرغ، می‌تواند باعث تغییر شکل پروتئین‌های آن و در نتیجه، کاهش احتمال حساسیت‌زایی شود. به همین علت، شاید نیازی نباشد که همه ‌غذا‌های حاوی تخم‌مرغ را کنار بگذارید، اما توصیه می‌شود قبل از خوردن خوراکی‌هایی که با تخم‌مرغ تهیه می‌شوند، با پزشک مشورت کنید.

مهمترین مزیت ­های غذای گریل

3 .مغزیجات درختی

حساسیت به مغزیجات درختی مانند گردو، پسته، بادام و بادام هندی، حساسیتی شایع و اغلب، مادام‌العمر است. این حساسیت خطرناک، می‌تواند در بسیاری از موارد، کشنده باشد.

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حتی اگر تنها به یکی از انواع مغزیجات درختی حساسیت دارید، بهتر است از مصرف همه‌ آن‌ها بپرهیزید؛ زیرا بقیه نیز ممکن است برای شما ایجاد حساسیت کنند. همچنین، کره و روغنی هم که از مغزیجات درختی تهیه می‌شوند، برای شما حساسیت‌زا خواهند ‌بود.

4. بادام‌زمینی

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حساسیت به بادام‌زمینی نیز، مثل حساسیت به مغزیجات درختی می‌تواند بسیار خطرناک و کشنده باشد. اغلب افرادی که به بادام‌زمینی حساسیت دارند، به مغزیجات درختی هم پاسخ آلرژیک می‌دهند. علت ایجاد این حساسیت، هنوز به‌طور‌کامل مشخص نیست، اما کسانی که سابقه خانوادگی دارند بیشتر در معرض ابتلا به این آلرژی هستند. افرادی که به بادام‌زمینی حساسیت دارند، باید از مصرف آن و فرآورده‌های تهیه شده از آن، مثل کره بادام‌زمینی خودداری کنند. این آلرژی، مثل انواع دیگر، درمان مشخصی ندارد اما در درصد کمی از کودکان، در دوران نوجوانی از بین می‌رود.

5 .غذا‌های دریایی

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

رایج‌ترین آلرژن موجود در گروهی از غذاهای دریایی حساسیت‌زا که میگو، لابستر، ماهی مرکب و گوش‌ماهی را شامل می‌شود، پروتئین «تروپومیوزین» است. حتی بخار حاصل از پخت‌و‌پز این غذا‌های دریایی نیز، می‌تواند حساسیت‌زا باشد. بنابراین، توصیه می‌شود افرادی که به این غذاها حساسیت دارند، از محل‌های پختشان هم دوری کنند. ماهی‌ها، گروهی دیگر از غذا‌های دریایی حساسیت‌زا هستند. حساسیت به ماهی، برخلاف سایر حساسیت‌های رایج، بسیاری از اوقات در بزرگسالی بروز می‌کند. افراد مبتلا به این حساسیت، معمولا به بیش از یک نوع ماهی پاسخ آلرژیک نشان می دهند.

پاسخ‌های آلرژیک به غذاهای دریایی می‌توانند شدید و کشنده باشند. علائم حساسیت به غذا‌های دریایی، معمولا به‌سرعت بروز می‌کنند و چون اغلب گوارشی هستند، ممکن است با مسمومیت‌های غذایی اشتباه گرفته می‌شوند. این حساسیت، با گذر زمان برطرف نمی‌شود و افرادی که به غذا‌های دریایی آلرژی دارند، باید این غذا‌ها را از رژیم غذایی خود حذف کنند.

نقش تغذیه و رژیم غذایی بر سلامت روان

6. گندم

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حساسیت به گندم که می‌تواند بر اثر پاسخ آلرژیک به یکی از پروتئین‌های گوناگون موجود در آن ایجاد شود، کودکان را بیشتر تحت‌تاثیر قرار می دهد اما اغلب تا ۱۰ سالگی از بین می‌رود. حساسیت به گندم، علائمی از قبیل مشکلات گوارشی، استفراغ، تورم، کهیر و خارش پوستی دارد و ممکن است با حساسیت به گلوتن اشتباه گرفته شود. حساسیت به گندم، بر‌خلاف حساسیت به گلوتن، می‌تواند کشنده باشد. اگر به گندم حساسیت دارید، باید از خوردن غذاها و همینطور محصولات آرایشی حاوی گندم خودداری کنید.

7. سویا

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

حساسیت به سویا، بیشتر در نوزادان و کودکان زیر سه سال مشاهده می‌شود. این حساسیت، معمولا با افزایش سن از بین می‌رود. افرادی که به سویا حساسیت دارند، با خوردن دانه‌های سویا و یا محصولات تهیه شده از سویا، مثل سس سویا و شیر سویا، دچار خارش در دهان، آب‌ریزش بینی و تنگی نفس می‌شوند. جالب است بدانید تعداد کمی از کودکانی که شیر گاو برایشان حساسیت‌زا است، به سویا هم حساسیت دارند.

خوراکی‌هایی که نام‌ برده ‌شدند، رایج‌ترین موادغذایی حساسیت زا بودند، اما خوراکی ‌های دیگر هم می‌توانند باعث بروز پاسخ آلرژیک شوند. بسیاری از افراد، ممکن است به موز، بادمجان، دانه‌های خردل، جعفری، سیر، هلو و کیوی حساسیت داشته باشند و رایج نبودن این حساسیت‌ها به معنی خطرناک نبودن آن‌ها نیست.

کنار‌آمدن با حساسیت‌های غذایی

حساسیت به مواد غذایی چیست و چطور می توانیم این حساسیت را مدیریت کنیم؟

دیدیم که حساسیت‌های رایج، معمولا مادام‌العمر هستند و درمان مشخصی ندارند. بنابراین، بهترین کار، پیشگیری از بروز پاسخ آلرژیک است. راه‌های زیادی برای کنترل حساسیت‌های غذایی و کنار آمدن با آن‌ها وجود دارد:

۱. همیشه به برچسب محصولات غذایی خریداری شده دقت کنید. اگر محصول خریداری شده حاوی موادی است که می‌توانند برای شما ایجاد حساسیت کنند، از مصرف آن خودداری کنید.

۲. محلول‌های ضد‌عفونی کننده‌ دست، آلرژن‌ها را از بین نمی‌برند. بهتر است دستان خود را با آب و صابون بشویید.

۳. هنگام آشپزی مراقب باشید. حتی مقداری ناچیز از ماده حساسیت‌زا ممکن است برای بعضی افراد خطرناک باشد؛ بنابراین، بهتر است محیط آشپزخانه را همیشه تمیز نگه دارید.

۴. غذاهایی که برای شما حساسیت‌زا نیستند، ممکن است بر اثر هرگونه تماس با غذاهای حاوی آلرژن، برایتان ایجاد حساسیت کنند. بهتر است غذای خود را در ظروف جداگانه بپزید و میل کنید و از غذای بقیه اعضای خانواده جدا نگه دارید.

۵. همیشه و همه جا، داروهای خود را به همراه داشته باشید.

۶. هنگامی که ‌قصد سفر یا شرکت در مراسمی را دارید، از قبل برای خودتان میان‌وعده‌هایی را تدارک ببینید و به همراه داشته باشید؛ شاید نتوانستید غذای مناسب تهیه کنید.

۷. اگر قصد دارید غذا را از رستوران تهیه کنید، حتما شرایط خود را به آن‌ها اطلاع دهید.

۸. علائم حساسیت خود را بشناسید و به محض بروز آن‌ها، غذا خوردن را متوقف کنید.

۹. از کار‌هایی که در صورت خوردن غذای حساسیت‌زا باید انجام دهید، فهرستی تهیه، و یک کپی از آن‌را با خود حمل کنید.

جمع بندی

هر غذایی می‌تواند حساسیت زا باشد اما بیشتر حساسیت‌ها به خوراکی‌های به‌خصوص و انگشت‌شماری مربوط می‌شوند. آلرژی، درمان مشخصی ندارد، پس بهتر است برای حفظ سلامتی خود، از خوردن غذاهایی که برایتان حساسیت‌زا هستند به‌کلی پرهیز کنید.

بیشتر بخوانیم!

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید