آیا می دانید کمبود ویتامین A چه نشانه هایی دارد؟ با خواندن این مقاله، می توانید علائم کمبود این ویتامین را در بدن بشناسید. ویتامین A یکی از ویتامین های محلول در چربی است که در بسیاری از عملکردهای حیاتی بدن، به خصوص بینایی، نقش دارد. کمبود ویتامین A سلامتی شما را به خطر می اندازد و در صورت شدید شدن، می تواند آسیب های جبران ناپذیری به بدنتان بزند. اما خوشبختانه می توان نشانه های این کمبود را تشخیص داد و با اصلاح الگوی تغذیه، آن را برطرف کرد. ما، در این مقاله، شما را با اهمیت ویتامین A و عوارض کمبود آن بیشتر آشنا می کنیم. با ما همراه باشید.

ویتامین A چیست؟

ویتامین A در واقع نه یک ویتامین، بلکه نام گروهی از ترکیبات محلول در چربی است که شامل رتینول، رتینال و رتینیل استر ها می شود. ویتامین A را به دو صورت می توان در غذاها یافت: ویتامین A پیش ساخته (پری فرمد ویتامین A) و پیش ویتامین A (پرو ویتامین A). رتینول و رتینیل استر ها همان ویتامین A های پیش ساخته هستند و فقط در غذاهای حیوانی وجود دارند. اما پیش ویتامین A ها ترکیبات کاروتنوئیدی هستند که در غذاهای گیاهی مثل میوه ها، سبزیجات و روغن ها یافت می شوند.

بدن شما، برای این که بتواند از ویتامین A موجود در غذاها استفاده کند. باید آن را به فرم فعالش یعنی رتینال یا رتینوئيک اسید تبدیل کند. ویتامین A یکی از ویتامین های محلول در چربی است. بنابراین، بدن می تواند آن را در بافت های چربی ذخیره و بعداً، در صورت نیاز، مصرف کند. بخش عمده ویتامین A بدن در کبد و به صورت رتینیل استر نگه داری می شود. هر وقت به ویتامین A نیاز باشد، این استر ها را می شکنند و آن ها را به خون فرستاده می شوند.

ویتامین A چه کارهایی در بدن انجام می دهد؟

ویتامین A نقش های مختلفی در بدن ایفا می کند و برای سلامتی ضروری است. این ویتامین به رشد سلول ها، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و نمو جنین کمک قابل توجهی می کند.اما شناخته شده ترین نقش آن کمک به بهبود بینایی و سلامت چشم است. فرم فعال ویتامین A، یعنی رتینال، با پروتئینی به نام اوپسین ترکیب می شود و رودوپسین را ایجاد می کند. مولکول رودوپسین برای دید رنگی و دید در نور کم ضروری است. ویتامین A از قرنیه، بیرونی ترین لایه چشم نیز محافظت می کند.

علاوه بر سلامت چشم، ویتامین A به حفظ بافت پوششی سطوح داخلی و خارجی بدن مثل پوست، دیواره روده، ریه ها، مثانه و گوش داخلی کمک می کند. این ویتامین، با کمک به رشد و پراکنش سلول های ایمنی نوع T، که از بدن در برابر عفونت ها محافظت می کنند، به تقویت سیستم ایمنی هم کمک می کند. با توجه به نقش های مهمی که ویتامین A در بدن دارد، کمبود آن برای سلامتی بسیار مضر است. در ادامه، به بررسی علامت های کمبود این ویتامین مهم می پردازیم.

علائم کمبود ویتامین A در بدن چیست؟

۱. خشکی پوست

خشکی پوست علت های مختلفی دارد که یکی از آن ها می تواند کمبود ویتامین A باشد. این ویتامین به تولید و ترمیم سلول های پوست کمک و از التهاب پوست جلوگیری می کند. اگر به اندازه کافی ویتامین A دریافت نکنید، احتمال این که به اکزما و سایر مشکلات پوستی دچار شوید بالا می رود. اکزما یکی از بیماری های پوستی است که طی آن، پوستتان خشک و ملتهب می شود و در محل التهاب نیز احساس خارش به شما دست می دهد. مطالعات بالینی نشان می دهند که مصرف ویتامین A تأثیر قابل توجهی در درمان اکزما دارد و می تواند علائم این بیماری را تا ۵۳ درصد کاهش دهد.

۲. خشکی چشم

بسیاری از مشکلاتی که برای چشمتان پیش می آیند به نحوی به کمبود ویتامین A ارتباط دارند. در موارد شدید، دریافت نکردن ویتامین A به اندازه کافی حتی می تواند به کوری و از بین رفتن قرنیه منجر شود. یکی از اولین علائم کمبود ویتامین A خشکی چشم است. یعنی چشمتان نمی تواند به اندازه کافی اشک تولید کند. مصرف مکمل های ویتامین A می تواند به برطرف کردن این عارضه کمک کند.

۳. شب کوری

 

کمبود شدید ویتامین A می تواند به شب کوری منجر شود. یعنی کاهش شدید قدرت بینایی در شب یا در نور کم. افرادی که از شب کوری رنج می برند، نمی توانند هنگام رفتن از محیط های روشن به محیط های تاریک، بینایی خود را با شرایط جدید وفق دهند. پژوهش ها نشان می دهند که خوردن غذاهای حاوی ویتامین A و یا مصرف مکمل های این ویتامین می تواند به بهبود شب کوری کمک کند.

۴. عقیم شدن و دشوار شدن حاملگی

ویتامین A برای عملکرد جنسی آقایان و خانم ها ضروری است و به رشد و نمو جنین نیز کمک می کند. اگر برای حامله شدن دچار مشکل هستید، ممکن است یکی از علت ها کمبود ویتامین A باشد. این کمبود می تواند به عقیم شدن نیز منجر شود؛ چه در خانم ها و چه در آقایان. علاوه بر این ها، برخی از پژوهش ها حاکی از آنند که خانم هایی که مدام دچار سقط جنین می شوند، ویتامین A خونشان کم است؛ بنابراین، کمبود این ویتامین می تواند احتمال ناموفق بودن زایمان را نیز افزایش دهد.

۵. به تأخیر افتادن رشد

رشد کودکانی که به اندازه کافی ویتامین A دریافت نمی کنند ممکن است با اختلال مواجه شود. زیرا وجود این ویتامین برای رشد و نمو طبیعی بدن انسان ضروری است. پژوهش ها نشان می دهند که مصرف مکمل های ویتامین A می تواند به رشد کودکان کمک کند و اگر این مکمل ها را همراه با سایر ویتامین ها میل کنید، اثر مفیدشان افزایش می یابد.

۶. عفونت گلو و سینه

اگر سینه و گلویتان مدام عفونت می کند، ممکن است دچار کمبود ویتامین A شده باشید. مصرف مکمل های ویتامین A می تواند به بدنتان برای مبارزه با عفونت های تنفسی کمک کند. البته، متخصصان توصیه می کنند که برای پیشگیری از ابتلا به چنین عفونت هایی، ویتامین A زمانی مؤثر است که واقعاً دچار کمبود آن در بدنتان شده باشید.

۷. اختلال در ترمیم زخم

آیا جای عمل جراحی روی بدنتان مانده است؟ آیا زخم هایتان دیر ترمیم می شوند؟ اگر این طور است، ممکن است دچار کمبود ویتامین A شده باشید. ویتامین A به تولید کلاژن در بدن کمک می کند. کلاژن برای داشتن پوستی سالم ضروری است؛ بنابراین، مصرف ویتامین A می تواند پوستتان را تقویت کند. پژوهش ها نشان می دهند که استفاده از کرم های حاوی ویتامین A نیز می تواند به سلامت پوست و التیام آسیب ها کمک کند.

۸. پیشگیری از جوش زدن

همان طور که پیش تر هم اشاره شد، ویتامین A به تقویت پوست کمک و با التهاب مبارزه می کند. بنابراین، می تواند از جوش زدن نیز جلوگیری کند. پژوهش های علمی نشان می دهند که کمبود ویتامین A در بدن ارتباط مستقیمی با جوش زدن دارد و مصرف مکمل های خوراکی ویتامین A و یا استفاده از کرم های آن، می تواند به درمان جوش کمک کند.

شناخته شده ترین فرم خوراکی ویتامین A که برای درمان جوش های پوستی به کار می رود، «ایزوترتینوئين» یا «اکیوتین» است. این دارو برای از بین بردن جوش بسیار مؤثر است، اما ممکن است عوارض جانبی مختلفی نیز از قبیل تغییرات خلق و خو و یا اختلالات مادرزادی در پی داشته باشد؛ بنابراین، بهتر است قبل از مصرف آن با پزشک مشورت کنید.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر کمبود ویتامین A هستند؟

کمبود ویتامین A در کشورهای توسعه یافته به علت سوء تغذیه عارضه شایعی است. افرادی که به اندازه کافی غذاهای حاوی کاروتنوئيد، یعنی رنگیزه های گیاهی زرد، نارنجی و قرمز، مصرف نمی کنند، بیشتر دچار کمبود ویتامین A می شوند. علاوه بر این، بیماری هایی که دستگاه گوارش را درگیر می کنند و مانع از جذب درست ویتامین A می شوند هم می توانند شما را دچار کمبود این ویتامین کنند. بیماری هایی از قبیل سلیاک، نارسایی پانکراس، اختلالات مجرای صفرا و سیروز کبدی.

چه غذاهایی ویتامین A دارند؟

خوشبختانه منابع غذایی زیادی برای تأمین ویتامین ویتامین A مورد نیاز بدنتان وجود دارد. این غذاها هم ویتامین A پیش ساخته دارند و هم پرو ویتامین A. ویتامین A پیش ساخته راحت تر از پیش ویتامین A، که در خوراکی های گیاهی وجود دارد، جذب و متابولیزه می شود. بنابراین، اگر گیاهخوار هستید، باید مراقب باشید که به اندازه کافی غذاهای کاروتنوئيدی مصرف کنید.

محصولات غذایی جانوری سرشار از ویتامین A پیش ساخته هستند. شما می توانید با مصرف زرده تخم مرغ، جگر گوساله، کره، جگر مرغ، روغن جگر ماهی، پنیر چدار، سالمون و ماهی خال مخالی بخش قابل توجهی از نیاز بدنتان را به ویتامین A تأمین کنید.

پرو ویتامین A را می توانید در غذاهای گیاهی، که کاروتنوئيدهایی مثل بتا کاروتن دارند، پیدا کنید. سیب زمینی شیرین، کدو حلوایی، هویج، کلم پیچ، اسفناج، کلم برگ، فلفل قرمز و جعفری سرشار از پرو ویتامین A هستند و منابع غذایی مناسبی برای تأمین ویتامین A مورد نیاز بدنتان به شمار می روند.

بیشتر بخوانید!

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید